Bepaal prioriteiten en doelstellingen

In deze stap bepaal je op basis van je eigen beginsituatie de noden, prioriteiten en doelstellingen voor het (thematisch) gezondheidsbeleid. Ken je de beginsituatie nog niet, bekijk dan eerst de stap 'breng de beginsituatie in kaart'.

Bepaal noden en prioriteiten

Sta bij de keuze van noden en prioriteiten even stil bij wat eerder eenvoudig  dan wel moeilijk te realiseren valt. Wat eerder op korte dan wel op lange termijn realiseerbaar is. Kies niet enkel voor prioriteiten op lange termijn, maar voor een combinatie. Een snelle succeservaring geeft energie, motiveert alle betrokkenen, en vormt een goede basis om verder op te bouwen.

Voorbeeld:

  • Eenvoudig en op korte termijn: affiches uithangen

  • Eenvoudig en op lange termijn: organisatie van een gezondheidsdag 

  • Moeilijk en op korte termijn: inventaris maken van welke leerinhouden rond een gezondheidsthema in welke jaren en tijdens welke lessen aan bod komen.

  • Moeilijk en op lange termijn: een spiraal(curriculum) uitwerken rond een gezondheidsthema. 

Bepaalde analyse-instrumenten helpen je bij de keuze van node en prioriteiten:

  • Door de gezondheidsmatrix in te vullen,  krijg je een zicht op de huidige situatie van het (thematisch) gezondheidsbeleid. Meteen krijg je ook een zicht op wat ontbreekt voor een samenhangend thematisch beleid.

  • Het feedbackinstrument indicatoren laat per thema de scores zien voor de eigen school. Je kan deze vergelijken met andere scholen in Vlaanderen. Vervolgens kan je per thema de verschillende vragen overlopen en bekijken waar er mogelijke aandachtspunten zijn. Voorwaarde: je school heeft deelgenomen aan de indicatorenbevraging

  • De ‘analyse van het drankenaanbod in een basis- en secundaire school ’ kan je naast de aanbevelingen voor een evenwichtig aanbod van dranken leggen en meteen zie je waar er werkpunten zijn.

  • De ‘analyse van het tussendoortjesaanbod in een basis- en secundaire school’ kan je naast de aanbevelingen voor een evenwichtig aanbod van tussendoortjes leggen en meteen zie je waar er werkpunten zijn.

Koppel de keuze van noden en prioriteiten steeds terug naar alle betrokken actoren (schoolteam, leerlingen, ouders, ...). Dit kan via bestaande overlegorganen zoals de personeelsvergadering, de leerlingen- en ouderraad, de nieuwsbrief, de website, … 

Jammer genoeg zijn kwetsbare ouders vaak niet vertegenwoordigd in deze overlegorganen. Om hen te betrekken zijn andere manieren nodig. Een korte informele bevraging aan de schoolpoort kan je al heel wat informatie opleveren hoe ouders graag betrokken willen worden. 

Stel doelstellingen op

Waarschijnlijk hebben jullie al zin in actie, niet? Toch sta je best nog even stil bij het formuleren van  doelstellingen. Dit hoeft niet omslachtig en saai te zijn en is een extra inspanning waard! Want wat ga je straks evalueren als je geen doelstellingen hebt opgesteld?

Tips bij het formuleren van doelstellingen:

  • De doelen zijn geformuleerd op niveau van gedragsdeterminanten:

    • Persoonlijke competenties (kennis, vaardigheden en attitudes)

    • School als gezondheidbevorderende omgeving (bv. aanbod bewegingsactiviteiten, inrichting speelplaats, aanbod dranken en tussendoortjes)

    • Schoolklimaat (bv. omgang binnen het team, waarden en normen)

  • Formuleer geen doelstellingen op niveau van gedrag (bv. onze leerlingen eten dagelijks twee stukken fruit), tenzij het gaat over gedrag tijdens de schooluren (bv. tijdens de schooldag drinken onze leerlingen water).

  • Kies voor een technisch goede formulering (bv. U-smart+: Uitdagend, specifiek, meetbaar, aanvaardbaar, realistisch, tijdsgebonden, positief geformuleerd)

  • Betrek zoveel mogelijk actoren bij het bepalen van de doelstellingen. Dit zorgt ervoor dat de doelstellingen nadien makkelijker aanvaard worden.

  • Formuleer ook enkele doelstellingen die op korte termijn realiseerbaar zijn.

Let op voor de valkuilen:

  • Ouders heropvoeden is geen taak van de school. Beperk je tot doelstellingen die de leerlingen (en het schoolteam) beogen.

  • Niet gezondheid, maar wel kwaliteitsvol onderwijs geven, is de hoofddoelstelling van het onderwijs. Overdrijf dus niet en ga op zoek naar een gezond evenwicht.

Vlaams Instituut Gezond Leven vzw

G. Schildknechtstraat 9
1020 Brussel
Tel. 02 422 49 49
Fax. 02 422 49 59
www.gezondleven.be