Beleid, afspraken en regels

  • Afspraken, beleid en regels vinden we terug in het school- en arbeidsreglement, maar dit kunnen evengoed informele afspraken zijn op klas- en schoolniveau.
  • De afspraken kunnen beperkend (bv. rookverbod) of stimulerend (bv. afspraken in verband met gebruik van sportinfrastructuur) zijn.
  • Het is belangrijk dat de regels en afspraken gepaard gaan met transparante procedures (bv. procedure bij betrapt worden op dealen) en een consequente houding van het team ten aanzien van de naleving ervan (bv. bij overtredingen).

De gezondheidsaanbeveling is om niet te beginnen roken, het is dan ook niet meer dan evident dat er een rookverbod is op school.

Het wordt voor sommige scholen moeilijker wanneer ze sommige gezondheidsaanbevelingen over voeding proberen om te zetten in afspraken. Een aantal scholen heeft er bv. moeite mee om de gezondheidsaanbeveling dat kinderen en jongeren een hele dag door de mogelijkheid moeten hebben om water te drinken toe te passen in de afspraken op school. Ook de aanbeveling om een hele dag door naar het toilet te mogen gaan, botst met de afspraken in veel klassen.

Het is nochtans belangrijk dat de school probeert de afspraken conform de gezondheidsaanbevelingen uit te werken. Een transparante communicatie naar leerlingen en ouders en een consequente houding vergemakkelijken het invoeren van dergelijke afspraken.

Stimulerende afspraken werken beter dan repressieve afspraken, zeker voor wat gezondheid betreft. Positieve afspraken werken beter dan negatieve afspraken. Dit is gelijklopend met de leerboodschappen in gezondheidseducatie.

Bij voorkeur zal de school dus positieve stimulerende afspraken maken. Voor sommige gezondheidsthema’s zoals tabak, alcohol en drugs kan het niet anders dan dat voor risico- en problematisch gedrag ook negatieve repressieve regels worden opgesteld. 

Dit houdt in dat leraren de klemtoon best leggen op het stimuleren van gezond gedrag, niet op het verbieden van ongezond gedrag. Een verbod kan trouwens net het omgekeerde effect hebben dan bedoeld.

Leraren belonen best het ‘goede’ gedrag, eerder dan het ‘foute’ gedrag te bestraffen. Dit hangt samen met een schoolcultuur die positieve feedback stimuleert.

Het is belangrijk dat de school beschikt over duidelijke afspraken met betrekking tot gezondheidsthema’s. Deze afspraken op zich zijn echter onvoldoende.

Om effectief te zijn is het nodig dat ze door het schoolteam consequent en eenduidig worden opgevolgd, ook in het geval van overtredingen.

Als betrapt worden op stiekem roken volgens het schoolreglement een strafstudie tot gevolg heeft en de éne leraar dit door de vingers ziet, een andere leraar een mondelinge opmerking geeft en nog een andere de strafstudie geeft, dan zal mijn rookverbod veel minder opgevolgd worden. Leerlingen interpreteren dan dat er in het schoolteam geen eenduidigheid of onvoldoende draagvlak is voor deze regel. 

Tip:

Leraren vinden het soms moeilijk om bij het vaststellen van overtredingen buiten de eigen klas een straf te geven. Dit kan opgelost worden door de rol van ‘politie’ en ‘rechter’ op te delen. Leraren blijven tijdens het toezicht op de speelplaats verantwoordelijk voor de vaststelling van de overtreding. Maar het is bv. de directeur bij wie de leerlingen langs moeten om hun straf te krijgen.

Het is nodig om de afspraken, procedures en opvolging ervan regelmatig te communiceren naar de leerlingen en hun ouders (bv. via leerlingen-en ouderraad, nieuwsbrief, intranet, …). De school hanteert hiervoor best een systematische communicatie.

Ook binnen het schoolteam is een regelmatige communicatie en opvolging van de afspraken (bv. via personeelsvergadering) nodig om deze levendig te houden binnen het team .

Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie vzw

G. Schildknechtstraat 9
1020 Brussel
Tel. 02 422 49 49
Fax. 02 422 49 59
www.vigez.be